است : وَ فِي ذلِكَ فَلْيَتَنافَسِ الْمُتَنافِسُونَ « 170 » و فرموده : سابِقُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ « 171 » و مسابقه آنجايى است كه بيم فوت باشد و آن مانند دو بنده‌اى هستند كه به خدمت مولاى خود بر يكديگر سبقت مىگيرند ، زيرا هر يك بى تابى مىكند كه بر رفيق خود سبقت بگيرد و در نزد مولايش از مقامى برخوردار شود كه او از آن برخوردار نمىشود ، چگونه چنين نباشد در حالى كه پيامبر ( ص ) به آن تصريح كرده و فرموده است : « حسد تنها در ميان دو نفر است مردى كه خدا به او مالى داده پس او را بر صرف آن مال در راه حقّ مسلّط ساخته است ، و مردى كه خدا به او دانشى داده و او به علم خود عمل مىكند و به مردم مىآموزد . » « 172 » آنگاه آن حضرت اين مطلب را در حديث ابو كبشهء انصارى تفسير كرده و گفته است : « مثل اين امّت مثل چهار مرد است : مردى كه خدا به او مالى و علمى داده و او در مورد مال خود به علمش عمل مىكند و مردى كه خدا به او علم داده ولى مالى به او داده نشده و مىگويد ! پروردگارا اگر مانند فلانى ثروتى مىداشتم آن را در همان راهى مصرف مىكردم كه او صرف كرد . اين دو گروه در پاداش برابرند [ و اين سخن از او نشان اين است كه دوست دارد ثروت رفيق خود را مىداشت بىآن كه دوست بدارد كه نعمت او از بين برود . ] « 173 » و مردى كه خدا به او مالى داده و آن را در معصيت خدا خرج مىكند ، و مردى كه خدا به او مالى نداده و مىگويد : اگر براى من مانند فلانى ثروتى بود همان كارهاى او را مىكردم ، اين دو در گناه برابرند . » « 174 » پس نكوهش پيامبر ( ص ) از اين جهت است كه شخص دوّم آرزوى معصيت كرده نه از اين نظر كه دوست داشته مانند او ثروت داشته باشد ؛ در اين صورت كسى كه در

--> ( 170 ) مطفّفين / 26 : و در اين نعمتهاى بهشتى بايد رغبت كنندگان بر يكديگر سبقت بگيرند . ( 171 ) حديد / 21 : بر يكديگر سبقت بگيرند براى رسيدن به مغفرت پروردگارتان . ( 172 ) اين حديث را ابن ماجه به شمارهء 4208 از حديث عبد الله بن مسعود روايت كرده است . ( 173 ) عبارت داخل كروشه از مؤلف ( غزالى ) است كه براى توضيح ذكر كرده است . ( 174 ) اين حديث را ابن ماجه در باب نيّت به شمارهء 4228 روايت كرده است .